Damp & Slijm in de Traditionele Chinese Geneeskunde

In de westerse gedachtegang verwijst slijm alleen naar de overmatige slijm productie in de longen en lichaamsholtes. Vanuit het oosterse standpunt, kan slijm op vele plaatsen in het lichaam voorkomen; Het kan klontjes vormen, de meridianen blokkeren, hartkleppen blokkeren of zich in weefsels ophopen. Dit ligt in de weg voor een normale in- en uitstroom van bloed & qi.

De milt regelt het transport en de transformatie van water, bij milt zwakte faalt dit proces en wordt er een ophoping van water/damp veroorzaakt, wat vervolgens indikt en slijm gaat vormen; verdikt en/of plakkerige substanties. De nieren zijn verantwoordelijk voor het omzetten van water naar qi. Wanneer nier-yang onvoldoende is, kan het water niet omgezet worden in qi. Het hoopt op en verandert in slijm en andere vastgehouden vloeistoffen. Slijm en vastgehouden vloeistoffen kunnen ook optreden als de gangen voor de drievoudige verwarmer zijn geblokkeerd, als het normale transport, distributie en uitscheiding van lichaamsvloeistoffen wordt verstoord. Bovendien, omdat de driewarmer alle Zang Fu organen voedt, kan het falen van de qi activiteit van de driewarmer resulteren in de vorming van pathogeen slijm en vastgehouden vloeistoffen in de Zang Fu organen en, meer oppervlakkig, in de pezen, botten, huid en spieren. Dit veroorzaakt verschillende pathologische veranderingen, zoals bijvoorbeeld vetbulten en lipomen.

Slijm en vloeistoffen die niet goed door kunnen stromen zijn dus pathologische producten van een verminderd watermetabolisme. Het begrip slijm (Tan) en slijmvliesretentie (TanYin) Omvat in de Chinese geneeskunde een breed scala aan manifestaties. Slijm- en slijmvloeistoffen zijn substantieel of niet-substantieel. Substantiële slijm en vastgehouden vloeistoffen zijn zichtbaar. Niet-substantiële slijm en vasthoudende vloeistoffen verwijzen naar pathologische manifestaties zoals duizeligheid, misselijkheid, braken, kortademigheid, hartkloppingen, of manie en semi-bewustzijn, die allemaal gekoppeld zijn aan de onzichtbare slijm- of vloeistofafvoer uit het lichaam.

Slijm en vastgehouden vloeistoffen worden veroorzaakt door de invloed van de zes externe pathogene factoren, onregelmatige voeding of abnormale emotionele activiteiten. Dit alles vermindert het watermetabolisme van de longen, milt, nieren en de driewarmer (San Jiao) qi. De longen bepalen de verspreiding en daling van qi en de verdeling van lichaamsvloeistoffen. Het vasthouden van water als gevolg van een storing van deze functies produceert slijm en vastgehouden vloeistoffen.

Diagnose
De diagnose van het slijm of vloeistof retentie syndroom draait vaak rond drie factoren: Een vochtig, en vooral een dikke tongbeslag of gezwollen tong; Een gladde, en vooral een volle, wegglippende pols; Duidelijke tekenen van slijmopbouw, zoals ontlading van overmatig sputum (long- / sinusproblemen), obesitas, voelbare zachte opeenhopingen (klontjes en zwellingen), en bijwerkingen als reactie op vet voedsel.

Slijm dat de longen blokkeert, veroorzaakt hoesten, astmatische ademhalen en het uitspugen van sputum. Slijm in het hart zorgt voor een verstikkend gevoel in de borst en hartkloppingen. Als de hart meridiaan belemmerd wordt door slijm, kan dat leiden tot dementie en verlies van bewustzijn. Als het hart wordt verstoord door slijm hitte, kan het tot een manische episode leiden. Slijm dat stagneert in de maag veroorzaakt misselijkheid, braken en een opgezette maag. Ophoping van slijm in de meridianen, pezen en botten kan koningszeer (scrofulose), onderhuidse puisten, verdoving van ledematen, gedeeltelijke verlamming of fistels (pijpzweren) veroorzaken. Slijm die het hoofd aanvalt zorgt voor duizeligheid. Slijm en qi in de keel kunnen leiden tot een gevoel van een vreemd lichaam (corpus alienum) in de keel. Het vasthouden van vloeistoffen komt voor in verschillende syndromen. In de ribben zorgt overtollige vloeistof voor een vol gevoel in de borst en pijn bij hoesten. Als het zich in het middenrif ophoopt, veroorzaakt het hoesten, benauwdheid, moeite met platliggen en een opgeblazen gevoel. Overtollig vloeistof in de weefsels en huid veroorzaakt oedeem, onvoldoende zweten en zwaar gevoel van het lichaam.

Behandeling
De behandeling van slijm is vooral gericht op het oplossen van de slijm met chinese kruiden die worden ondersteund met acupunctuurbehandelingen. Kruiden die helpen bij het oplossen van slijm zijn verdeeld in twee soorten: die koud slijm oplossen (vochtig, dun en helder) en die hete slijm oplossen (droger, dik, en soms verkleurd). In de meeste gevallen worden kruiden uit beide soorten gecombineerd in wisselende verhouding om de beste invloeden van de belangrijke slijmoplossende kruiden binnen te krijgen.

Met een diagnose van slijm accumulatie is het belangrijk om het maag/milt systeem te versterken, onder andere door het elimineren van rauw, koud, bewerkt, zoet, vet, gebakken/gefrituurd voedsel.

Vos Acupunctuur is aangesloten bij Zhong en de Nederlandse Vereniging voor Acupunctuur (NVA) De grootste beroepsverenigingen voor acupuncturisten in Nederland.